แก้หนังตาตก หนังตาตก (Ptosis) เป็นภาวะที่เปลือกตาบนตกลงมาต่ำกว่าปกติ อาจตกลงมาเพียงเล็กน้อยไปจนถึงตกลงมาจนปิดรูม่านตา ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการมองเห็น ในบางรายอาจเพียงแค่ทำให้รูปลักษณ์เปลี่ยนแปลงไปแต่ไม่ส่งผลต่อการมองเห็น

แก้หนังตาตก

หนังตาตกเป็นภาวะที่เกิดขึ้นได้ทั้งเด็กแรกเกิดไปจนถึงผู้ใหญ่ แก้หนังตาตก และยังเกิดขึ้นได้กับตาทีละข้างหรือพร้อมกัน 2 ข้าง นอกจากนั้น หนังตาตกอาจเป็นสัญญาณเตือนของภาวะที่รุนแรงบางอย่างซึ่งส่งผลกระทบต่อกล้ามเนื้อ ประสาท สมองหรือเบ้าตา โดยเฉพาะหากเกิดเป็นเวลานาน

อย่างไรก็ตาม หนังตาตกเป็นภาวะที่รักษาได้หรือชะลออาการไม่ให้แย่ลงได้ โดยจะใช้การรักษาที่ช่วยให้การมองเห็นกลับมาเป็นปกติหรือช่วยให้รูปลักษณ์ของเปลือกตากลับมาเป็นปกติ

อาการหนังตาตก

Sleepy, small and asymmetrical eyes are critical signs of ptosis

อะไรที่เรียกว่าหนังตาตก

โดยปกติ หนังตาคนเราจะปิดตาดำประมาณ 1-2 มิลลิเมตร เมื่อไหร่ก็ตามที่หนังตาลงมาปิดตาดำมากกว่า 2 มม.ขึ้นไปแสดงว่าเรามีภาวะหนังตาตกเกิดขึ้นแล้ว สาเหตุของหนังตาตกเกิดจากกำลังของกล้ามเนื้อลืมตามีอาการอ่อนแรงกว่าปกติ จะพบได้บ่อยในกลุ่มที่เป็นมาตั้งแต่กำเนิด (Congenital ptosis) และกลุ่มผู้สูงอายุ (Senile ptosis) อาจเป็นข้างเดียวหรือทั้งสองข้างก็ได้

เราจะรู้ได้อย่างไรว่าเป็นหนังตาตก

ในกรณีที่เป็นมาตั้งแต่กำเนิด มักจะมีตาชั้นเดียว หรือ สองชั้นไม่ชัดเจน ตาจะดูปรือๆตลอดเวลา เวลาที่มองขึ้นบน ก็ต้องเลิกคิ้วหรือแหงนหน้าช่วยตลอด ทำให้เกิดรอยย่นหน้าผากเร็วกว่าที่ควร ในกลุ่มที่เป็นน้อยๆอาจไม่ง่ายนักที่จะดูได้ด้วยตนเอง ในคนสูงอายุก็จะรู้สึกตาหนักๆเป็นส่วนใหญ่ เนื่องจากจะดูว่าหนังตาปิดตาดำแค่ไหนคงดูยากเนื่องจากหนังตามักจะเกินอยู่แล้ว ต้องอาศัยการตรวจของแพทย์เป็นหลัก

การทำตาสองชั้นช่วยได้หรือไม่

การทำตาสองชั้นไม่สามารถแก้ปัญหานี้ได้ ในทางตรงกันข้ามถ้าเราไปทำตาสองชั้นให้กับคนที่มีปัญหาหนังตาตก โดยที่แพทย์ไม่รู้ล่วงหน้าว่ามีปัญหานี้อยู่ จะทำให้ชั้นตาที่ออกมาดูสูงและปรือๆเหมือนสองชั้นไม่ชัดเจน เนื่องจากปัญหากล้ามเนื้อตาที่อ่อนแรงไม่ได้รับการแก้ไขไปด้วย

จะแก้ไขได้อย่างไร

ต้องอาศัยการผ่าตัดยกกล้ามเนื้อเท่านั้น เป็นการทำศัลยกรรมตาบน ร่วมกับแก้ไขกล้ามเนื้อตาไปพร้อมกัน ซึ่งการแก้ไขกล้ามเนื้อตาจะมีหลายวิธีด้วยกันขึ้นกับระดับของการตกของหนังตาและกำลังของกล้ามเนื้อที่มีอยู่ ทั้งนี้การแก้ไขกล้ามเนื้อตาต้องอาศัยการประเมินที่ถูกต้องรวมถึงความชำนาญของแพทย์เป็นหลัก

ระยะพักฟื้น

อาการบวมช้ำใกล้เคียงกับการทำศัลยกรรมตาบนโดยทั่วไป ประมาณ 1-2 สัปดาห์ ในช่วงแรกการหลับตาอาจไม่สนิทเหมือนปกติ แต่ก็ไม่เป็นปัญหากับดวงตาแต่อย่างใด

การทำตาโตเกี่ยวอะไรกับการแก้ไขตาตก

ด้วยหลักการและแนวคิดเดียวกับการรักษาหนังตาตก เราสามารถยกหนังตาให้ยกสูงขึ้นอีกเล็กน้อยได้ เพื่อให้ตาดำของเราถูกมองเห็นได้มากขึ้นหรือที่เรียกว่า “ตาโต”นั่นเอง การทำตาโตสามารถทำได้ทั้งวิธีเย็บจากด้านในหนังตาเหมือนการทำตาสองชั้นแบบเย็บจากด้านใน และแบบเปิดเหมือนการทำศัลยกรรมตาบน
อาการสำคัญที่ปรากฎเมื่อเกิดภาวะหนังตาตก มีดังนี้

เปลือกตาบนตกลงมาต่ำกว่าปกติ อาจเกิดทีละข้างหรือพร้อมกันทั้ง 2 ข้าง
หนังตาตกไม่ทำให้เจ็บปวด แต่อาจทำให้การมองเห็นลดลง
บางรายอาจต้องเงยหน้าขึ้นเพื่อให้มองเห็นได้ชัดเจน หรืออาจทำให้ต้องโก่งคิ้วขึ้นเพื่อช่วยยกหนังตา ซึ่งภาวะเหล่านี้อาจส่งผลกระทบต่อศีรษะและคอในระยะยาว ทำให้เกิดอาการปวดศีรษะและทำให้ตาดำไม่อยู่ในแนวปกติ
ลองสังเกตอาการของตนเองได้จากการมองตรงในกระจกไปที่ดวงตาของตนเอง หากหนังตาปกติจะมองเห็นรูม่านตาได้ชัดเจนและมองเห็นตาดำได้ทั้งหมด แต่หากหนังตาตกจะทำให้มองเห็นดวงตาเล็กกว่าปกติ
หากเป็นหนังตาตกที่ไม่ซับซ้อนหรือไม่รุนแรง อาจพบว่าไม่ส่งผลให้เกิดอาการใด ๆ แต่หากเกิดจากโรคที่มีความรุนแรงก็อาจพบอาการอื่น ๆ ร่วมด้วย ตัวอย่างเช่น โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงเอมจี (Myasthenia gravis) อาจทำให้เกิดอาการมองเห็นภาพซ้อน แขนหรือขาอ่อนแรง พูด หายใจหรือกลืนลำบาก
หากหนังตาตกเกิดขึ้นกับเด็ก อาจทำให้เกิดโรคตาขี้เกียจ (Amblyopia)) ถ้าหนังตาตกลงมาปิดมาก อาจปิดกั้นการมองเห็นหรือทำให้มองเห็นได้ไม่ชัด
หากหนังตาตกตั้งแต่แรกเกิด อาจพบว่าเด็กตาเหล่ หรือมีความผิดปกติจนส่งผลกระทบต่อตำแหน่งของดวงตาหรือการเคลื่อนไหวของดวงตา
หนังตาตกที่มีสาเหตุจากภาวะฮอร์เนอร์ (Horner’s Syndrome) อาจทำให้รูม่านตาข้างที่มีหนังตาตกเล็กกว่าปกติ และอาจทำให้ใบหน้าซีกที่หนังตาตกสูญเสียความสามารถในการขับเหงื่อ
เมื่อใดที่ควรพบแพทย์

หากพบว่ามีอาการต่อไปนี้ควรไปพบแพทย์ทันที

มีอาการหนังตาตกกะทันหัน โดยเกิดขึ้นเป็นเวลา 2-3 วัน หรือ 2-3 ชั่วโมง
ปวดศีรษะรุนแรง เห็นภาพซ้อน กล้ามเนื้อใบหน้าอ่อนแรง แขนหรือขาอ่อนแรง พูดหรือกลืนลำบาก
ตาอักเสบ รวมไปถึงมีอาการดังนี้ ตาแดงและเจ็บ เป็นไข้ ตาปูดออก หรือกลอกตาลำบาก แก้หนังตาตก

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *